Aflevering 1: In het licht van de stormlantaarn

IN HET LICHT VAN DE STORMLANTAARN
Geschreven door Bert Plomp

Het Grote Bos was en is een camping gelegen op de Utrechtse Heuvelrug aan de Oude Arnhemse Bovenweg, zo ergens op de grens tussen Doorn en Driebergen. Hoewel er tegenwoordig wordt beweerd, althans door de eigenaar “Recreatiecentra Nederland BV” (RCN), dat het een professioneel geleid bungalowpark is, heeft het veel van zijn oude muffe Nederlands-Hervormde glorie weten overeind te houden, waarover later meer.
Met dit stukje natuur aan de rand van Doorn heb ik al tientallen jaren een haat-liefde verhouding en het zal de lezer gaandeweg duidelijk worden waarom.
Toen we voor de eerste maal in Het Grote Bos arriveerden in de zomer van 1952, was het een mooi bos met uitgestrekte zandvlaktes en er kampeerde slechts een handjevol mensen.
De camping kende een centraal verkooppunt, waar je wat eerste levensbehoeften kon kopen, zoals brood, melk, pap en dergelijke. Ene meneer Rijks zwaaide er de Nederlands-Hervormde scepter en dat deed hij met verve.
De N-H kerk was toentertijd eigenaar van het bos en Rijks hield de kamperende zieltjes goed onder zijn Christelijke duim. Zijn Christelijke werkwijze, heeft Rijks ooit in een boekje tot uitdrukking gebracht, onder de titel: “Dynamisch rusten, in het licht van de Bijbel”. Nou dan weet je ongeveer wel met wat voor een vroom individu we hier te maken hebben.
Zonder dat ik het boekje ooit gelezen heb, kan ik de inhoud wel raden: er wordt glashelder uiteengezet hoe “Jan de Arbeider” zich door inspanning kan ontspannen binnen de regeltjes van de “Heilige Schrift”. Zo’n boekje zou je toch niet in je boekenkast willen aantreffen. Ik hoor mijn vrienden al zeggen: “Jezus, Bert, wat lees jij tegenwoordig voor een ****!”. Net zoals mijn boekje nooit een bestseller zal worden, zal zijn boekje nooit een bestseller zijn geweest. Ik heb het zelfs niet bij De Slegte aangetroffen.
Maar in tegenstelling tot het boekje van Rijks, zal de titel van mijn boekje nog menigeen nieuwsgierig maken, vooral omdat er prikkelende stukjes over Het Grote Bos in staan.
Onze christelijke goeroe had bepaald een onsympathieke kop, die het midden hield tussen het voorkomen van Fidel Castro en dat van een willekeurige gevreesde kampcommandant. Hij liep ook altijd rond in een paardrijbroek van het “type Göring” met dito laarzen en hemd met opgestikte zakken. Daarbij kwam ook nog eens dat hij een glazen oog had, hetgeen dat onsympathieke beeld nog versterkte. In zijn rechterhand hield hij altijd een zweepje, terwijl er geen paard in de verre omtrek te bekennen was. Dat zweepje leek wel vergroeid te zijn met die hand en daarmee leek hij ieder moment ook te willen toeslaan om de christelijke orde te herstellen.
Op het bos heerste de ijzeren regel dat alle activiteiten uiterlijk om 22:00 PM gestaakt dienden te worden en dat iedereen, groot en klein, niet later dan 23:00 PM onder tentzeil was, teneinde een aanvang te maken met het nachtelijk “Dynamisch rusten, in het licht van de Bijbel”. Vanaf dat tijdstip struinde onze grote leider zelf in het donker door het bos om zich er persoonlijk van te vergewissen dat zulks bij eenieder het geval was.
We hebben het eens op een avond meegemaakt, terwijl de avondklok al was ingegaan, dat we met de buren van de tent naast ons, niet in het licht van de bijbel maar wel in dat van een stormlantaarn, nog even op christelijke wijze voor de tent gezeten de dag evalueerden, toen deze met zichzelf ingenomen mafkees plotseling als een zombie uit het duister in het licht sprong en mijn ouders de les begon te lezen.
In de tijd dat het aantal kampeerders flink begon toe te nemen en hij het niet meer in z’n eentje af kon om het “Dynamisch rusten” af te dwingen, rekruteerde hij een aantal geestverwanten, die met hem na 23:00 PM assisteerden bij zijn zoektocht naar zondaars. Deze mannelijke geestverwanten waren veelal door hun vrouw of door hun werkgever onderdrukte typetjes, die er niet vies van waren om tijdens hun zoektocht op het meisjeskamp plotseling een tent open te rukken in de hoop daar een andersoortig “dynamisch rusten” te mogen aanschouwen.
Op zo’n avond, nadat de spertijd was ingegaan, vertoefde ik in een tent op het meisjeskamp en wel in het gezelschap van een Haags vriendinnetje, Joan geheten. Met Joan had ik al een aantal jaren tijdens de zomervakanties omgang. Zij was vrij lang en slank, had bruine ogen en ze had heel lang donkerbruin haar dat haar welgevormde billen beroerde. Joan had iets weg van een blanke Indiaanse. Daarenboven rook ze ook nog eens verrukkelijk. Haar kleding waste ze zeer regelmatig met gebruikmaking van een waspoeder dat meehielp die lekkere geur te verspreiden. In die dagen waste mijn moeder mijn kleding nog met groene zeep.
Rekening houdend met het feit dat Rijks’ handlangers hun ronde aan het doen waren, had ik voor veiligheidshalve het behaatje van mijn vriendin omgedaan: ze had het die nacht toch verder niet nodig. Mijn haar was weliswaar niet half zo lang als het hare, maar op het eerste gezicht kon je de indruk hebben dat er twee meisjes lagen te slapen in die tent.
En inderdaad, kennelijk had onze opsporingsbrigade er ook lucht van gekregen dat de bewuste tent door een alleraardigst heerlijk ruikend meisje werd bewoond. Dus rits, de tent open met als zichtbaar resultaat twee meisjes in aandoenlijke rust. Zelfs onze éénogige kampleider, die op enige afstand stond mee te gluren, kon geen andere conclusie trekken. In die tijd ging men er nog niet vanuit dat ook meisjes met elkaar zondig bezig konden zijn.
Rijks had in de loop der jaren een hele groep hielenlikkers om zich heen verzameld. Je hebt altijd mensen die tegen een leidend figuur opzien en hem vleien in de hoop dat ze tot zijn vaste gezelschap gerekend mogen worden en met hem geïdentificeerd zullen worden. Het was op een gegeven moment de man zo naar de kop gestegen door al die vleierijen, dat hij een jaarlijks wederkerende “Rijksdag” instelde. Op deze feestdag kon het campingvolk dan zijn held toejuichen en vereren, waardoor de dag veel weg had van een Koninginnedag met bijbehorend defilé. Eén van die jaren liet hij zich, als startpunt van de festiviteiten, per helikopter op het sportveld in het bos droppen en landde te midden van het massaal toegestroomde volk, om aansluitend alle goede wensen in ontvangst te nemen. Het leek wel een omgekeerde Hemelvaartsdag.
Veel van die dweperige aanhangers kwamen voort uit bijbel-studiegroepjes. Deze groepjes bestonden bijna uitsluitend uit mannen, net als bij die koran-studiegroepjes van tegenwoordig. Vrouwen zijn vanzelfsprekend te zondig om te kunnen deelnemen aan zulke groepjes van heilige studiehoofden. Mijn vader heeft ook ooit de fout gemaakt deel te nemen aan zo’n clubje.
De geestelijk leider, opererend binnen zijn opdracht van de Nederlands-Hervormde Kerk, stelde Durex-huisjes beschikbaar voor deze studiegroepjes. Deze Durex-huisjes – of was het Durox, ik weet het niet meer -, waren in de loop der jaren op de camping verrezen. Zodoende konden die vrome mannetjes in een droog onderkomen met elkaar over allerlei tekstjes uit de bijbel filosoferen. Dit filosoferen moest de richtlijnen van de NH-kerk natuurlijk niet te buiten gaan.
In deze huisjes, het waren eigenlijk niet meer dan wat groot uitgevallen kippenhokjes, hing altijd een wat zure muffe lucht. Door de aanwezigheid van deze mannen, werd die lucht er bepaald niet minder muf en zuur om.
Al dat gestudeer in die heilige boekjes, van welke oorsprong dan ook, levert alleen maar ellende op. Je krijgt allerlei afsplitsingen: deze legt een tekstje in een heilig schrift zus en een ander weer zo uit en uiteindelijk staan ze elkaar naar het leven en slaan die neuzelaars elkaar met die boekjes om de oren of erger nog de hersenen in. Als het daarbij bleef was de ellende nog te overzien, maar inmiddels zijn al miljoenen mensen vermoord op grond van de inhoud van die heilige boekjes of om het verschil in interpretatie ervan. Het ware beter indien al die volwassen kerels in hun vrije tijd, als ze dan toch zo nodig willen studeren, zo’n Zweeds studieboekje ter hand namen en een gezond spelletje gingen doen, zoals in mijn jeugd de leden van ons studieclubje dat plachten te doen met een boekje vol zwart-wit foto’s van naakte blonde atletisch gebouwde vrouwen van Germaanse komaf. Er zijn vast nog wel wat van die boekjes in omloop en anders moet men maar even contact met mij zoeken en zal ik uitleggen waar we ons geheime kistje met boekjes hebben begraven.
Er waren natuurlijk ook veel leuke dingen te doen in ons onvolprezen Grote Bos. Ook ten tijde van goedheiligman Rijks. De vakanties en weekenden werden echt leuk toen mijn ouders zich een bungalow op Het Grote Bos konden permitteren. Voordien kwamen we nooit met de kerstvakantie omdat eerst een tent en later een tenthuisje niet geschikt waren om de winterse omstandigheden het hoofd te bieden. Bovendien was het sowieso niet toegestaan dit type onderkomens in de winter overeind te houden.
Toen ik een jaar of 14 was, kochten mijn ouders dit stenen huisje met rieten kap. De bungalow, welke een belangrijke rol heeft gespeeld in mijn jonge liefdesleven, werd verwarmd door middel van een oliekachel.
Het was begin zestiger jaren dat we ook met de kerstdagen op Het Grote Bos verkeerden. Met een aantal vrienden, vooral vrienden van mijn oudere broer Theo, hadden we de beschikking gekregen over het magazijn van de lokale kampwinkel. Met visnetten, schaarse verlichting, posters en dergelijke hadden we die ruimte omgetoverd tot een soort disco en een sfeer gecreëerd zoals in de beatkelders in het centrum van Utrecht van die tijd.
Hier werd, onder het luid afspelen van de eerste singles van The Beatles en The Stones, geswingd en voorzichtige toenadering gezocht tot vertegenwoordigsters van het andere geslacht, voor zover aanwezig.
Meestal waren we daar met slechts 5 tot 10 jongens en meisjes, maar de sfeer was geweldig. Buiten lag er sneeuw, binnen was het niet echt warm maar de oliekachel bood een aangenaam punt om je even op te warmen, als dat al nodig was na een fiks partijtje twisten en shaken.

WORDT VERVOLGD

Voor meer gratis verhalen en columns, meld je aan op mijn FB-pagina:

https://www.facebook.com/groups/377554749281077/