Aflevering 2: De heilzame werking van een zwarte doos

DE HEILZAME WERKING VAN EEN ZWARTE DOOS

Mijn oudere zeergeleerde broer mag altijd graag op feestjes en partijtjes verhalen over zijn ervaringen op een trans-Atlantische vlucht die hij eens maakte van Schiphol naar Paramaribo. Op die vlucht maakte hij kennis met drie opvallende personages. De eerste zat naast hem aan het gangpad, gestoken in een skipak en voorzien van een complete skiuitrusting. Mijn broer vroeg hem naar de reden van die outfit. De man reageerde met: “Ach, als het vliegtuig neerstort in de bergen, dan stap ik in mijn ski’s en ben gelijk weg”.

De tweede man zat iets verder op in het vliegtuig en was gehuld in een duikpak, had zwemvliezen aan en er lag een zuurstoffles op zijn schoot. Toen mijn broer hem vroeg waarom hij zo uitgerust was, antwoordde de man: “Stel nu dat het vliegtuig in zee stort, dan zwem ik zo het vliegtuig uit en veilig het vaste land tegemoet”.

Op weg zijnde naar het toilet, achter het gordijn van de businessclass, ontwaarde mijn broer tot zijn grote ontsteltenis de derde man in een meer dan opvallende houding: deze man lag daar bovenop een vrouw van negroïde komaf, vroeger, voordat politiek correct Nederland drastisch ingreep, ook wel een negerin genoemd. Deze vrouw hield het onderlichaam van de man geklemd tussen haar fraaie dijen. Toen mijn broer wat ontstemd vroeg wat dit moest voorstellen, reageerde de man met: “Stel dat het vliegtuig, maakt niet uit waar, neerstort, waar gaat men dan het eerst naar op zoek? Precies, naar de zwarte doos en daar lig ik dan bovenop”.

Let wel: tegen het licht van een volstrekt andere betekenis van het woord, heeft Sylvana Simons, bekend van radio en televisie, ons diverse malen een kijkje gegund in haar zwarte doos. Die doos zat barstensvol met niet zo fraaie plaatjes en praatjes over ons koloniaal verleden: de slavernij, een “zwarte bladzijde” in onze geschiedenis. Sylvana legt met die beelden en praatjes vervolgens een direct verband tussen een blanke goedheiligman en zijn zwarte dienaar, welk koppel jaarlijks begin december Neerlands kinderhartjes aangenaam sneller doet kloppen, en die slavernij. Om te demonstreren dat het voor haar een serieuze kwestie is, heeft zij Nederland een min of meer dwingende keuze voorgelegd: “of die zwarte dienaar eruit of ik, de alom geprezen Sylvana Simons, ga terug naar mijn geboortegrond in Suriname”. Ik ben benieuwd hoeveel jaar ze daarvoor gaat uittrekken, of is ze al vertrokken?

Zij is ook helemaal niet te spreken over bepaalde teksten in liedjes die kinderen klassikaal in die periode luidkeels zingen, zoals: “Ook al ben ik zwart als roet, ik meen het wel goed”. Die tekst betekent volgens Sylvana dat zwarte mensen het in beginsel niet zo goed menen met anderen.

Noch afgezien van het feit dat sinterklaas en zijn zwarte pieten in het geheel niet kunnen staan voor slavernij of een slaafse relatie, het tegendeel is juist het geval, vind ik het allemaal heel erg ver gezocht en kan ik me al helemaal niet voorstellen dat kinderen die dit liedje zingen die relatie leggen. In de dagen dat ik zelf nog in sinterklaas geloofde, is zoiets bij mij nooit opgekomen en, voor zover ik dat kan nagaan, evenmin bij mijn schoolgenoten.

Op zich is het goed dat Sylvana aandacht vraagt voor slavernij, dat zal niemand betwisten. Zij doet het echter wel heel erg eenzijdig en op Nederland gericht. Welk ras of volk heeft niet in een actieve rol aan slavernij deelgenomen of onder slavernij geleden? Het is nog maar de vraag of meer zwarte mensen dan blanke mensen daaronder geleden hebben en hoeveel Aziatische mensen werden en worden – bijvoorbeeld momenteel in het Midden-Oosten – niet als slaaf misbruikt. En als het om de aanlevering van zwarte slaven ging, dan speelden zwarte slavendrijvers en handelaren toch zeker een hoofdrol. Ook nu nog vindt in Afrika op grote schaal slavernij plaats. Nog afgezien van hoe men in diverse Afrikaanse landen over de rechten van een vrouw denkt, worden we regelmatig geconfronteerd met beelden van grote groepen jonge meisjes die ontvoerd zijn en vervolgens misbruikt worden. Samenvattend: aandacht voor slavernij in zijn algemeenheid is prima, maar niet proberen te scoren over de tere ruggetjes van sinterklaas en zwarte Piet.

Trouwens, mensen als Sylvana maken er zelf veel werk van dat velen, natuurlijk volkomen ten onrechte, ineens – en wellicht opnieuw – een direct verband leggen tussen zwarte mensen en slaven, in een tijd dat er juist veel respect bestaat voor zwarte mensen. Respect voor mensen als Obama, Mandela, Martin Luther King, talloze beroemde muzikanten, sporters enz. Door acties als die van Sylvana wordt naar mijn mening slechts een tegengesteld effect bereikt.

WORDT VERVOLGD

Voor meer gratis verhalen en columns, meld je aan op mijn FB-pagina:

https://www.facebook.com/groups/377554749281077/